દિવાદાંડી

દિપકને અજવાળે માલિકનું ધર પ્રકાશે,

દિકરાના સદવર્તને માબાપનું ઘર વિકાસે;
દિકરી તો પિયર અને સાસરીને સજાવે.

દિવાદાંડી સાગરે વહાણવટીને માર્ગ દર્શાવે... 

જે ગમે તે સમે

દ્રવ્ય ઉદાસીન દાસ પ્રભુને ગમે,

સક્ષમ ઉદ્યમી ઉદ્યોગમાં સમે;

ઉપયોગી ગૃહસ્થી યોગ્ય જમે.

આશા

ગાત્ર છે માત્ર સાધન

એક દિન છે, આપણું મિલન
વિરહ છે, ઘણા જ સંવેદન
કયાં છે, આપણું સંમેલન...

क्या कहे जी

रे...! मानवीये

       दूनिया तारणहार

        क्यो नकली ...!

કાયાની કરામત

પ્રવાસે થાક્યા 

નિવાસે પાક્યા

આનંદે રમઝટ્યા
મુકી મોહ માયા રે!

વનમાં તનમન

તું થાક્યાનો વિસામો છે,

હું ઉંમરે પાકીને પામ્યો!

રઝળપાટનો આનંદ છે..

તું પ્રવાસ છે, સહવાસ છે..
તું મિત્ર કે શત્રુ?

પીઢની ચીડ...

વૃદ્ધ વૃક્ષને છાયડે 

છે લીલા લહેર

શાંતિમય જીવન રે...

अजनबी

अच्छी आदते तंदुरुस्ती लाती है ।

संतोषजनक मन सूख लाता है।

विवेकी आदत बुद्धिमत्ता लाती है।

शारीरिक स्थिरता आत्मा को शांति लेती है। 

Love to Live

 Just like the Ice.

Someone care, I melt.

What a wonderful life! 

You can be the same. 

પૂર્ણતા અનુભવો

 છે દિવસ રાત કાયમી સંગાથ,

છે જીંદગીભર પરમેશ્વર નાથ;

ઊઘડતા આકાશે છે ઉજાસ,
ઉદ્ભવતા પ્રકાશે કરો વિશ્વાસ;

જાણો સત્યમયી અવકાશ,
માણો આનંદમયી સહવાસ; 

प्यार मेरा यार!

अनजानेसे मानवता निभाई।

प्यारसे मान मर्यादा कमाई।।

પ્રાર્થના

 આવો અમારે આગંણે રે,

જાણો તમારી સગવડે રે.

જે નમે તે લણે સર્વે રે,
જે ભણે તે ગણે ગર્વે રે.

તમે અમે રમીએ સાથે રે,
કરીએ પ્રાર્થના નાથની રે.

નનામી ઘાત

નાના સાથે સાચી વાત,

માના ખોળે પૌચી જાત;

ભાના ભાણે કાચી ભાત,
ભાણા માટે ગાતી માત,

મેઘાવી મેધાવ્રતી

નવી નવેલી સ્વપ્નદત્તા સ્વામીની,

વહેલી જાગી પણ ઘણી આનંદી;

મોહિની ઘણી ચારિત્ર્યમયી માનવીની,
ગ્રામીણી પણ શાણી ગદ્યપદ્ય લખનારી.

બાલ ભજન

 પ્રભુ બાપ અમારો,

ધરતી મા અમારી.

મા ખવડાવે અમને,
બાપ નિભાવે અમને.

સ્નેહી હુલારે અમને,
સમાજ જમાડે અમને.

સંત ગવડાવે અમને,
ગુરૂ સમજાવે અમને.

ઓળખાણ

 ગાવા આવશે, પેલી રમતી રંજન,

દિલમાં વસશે, વળી કરતી નમન;

પાકવા આવી કેરી, ગરમી ખમતી,
ખાવા આવશે કેલી, કુંજન કરતી;

કેળા લાવશે ખરૂને, પણ અભણ માળીના,
મેવા ગમશે જાણીને, પેલી મનન વાળીના;

સંસારી સંન્યાસી

 હું ભમ્યો વશ્વે સજ્જન રહીને,

કર્યો વિશ્વાસ પ્રાણી સર્વે નમીને;

ક્ષણે ક્ષણે માણી જાણી સંસારે,
પ્રતિદિન હર્યો ફર્યો ગંગા કિનારે.

સંસ્કારે સત્યમયી વગર સત્તાએ,
આપ્યો સ્નેહ આનંદમયી માનવે.

વર્તને સમજ

 પરિવર્તનથી ટળે ચિંતા,

દીલમિલનથી મળે મમતા;

ક્ષમાચલનથી ખળે જડતા,
શુભચિતંન ગાળે વિવિધતા

કામિનીકંકણ વાગે અજાણતા,
વાસનાચરણ ભાગે સમજાવતા. 

કિર્તનનુ વેતન

કેતન કરે છે કિર્તન,

ચેતના ચિત્રે ચિંતન;
વર્તને વરે જ વેતન

ભક્તિથી યુક્તિ

મને મળી સુશીલ યુક્તિ,

તે છે શુભેચ્છાની શક્તિ;

જેથી કરૂ છું તેની ભક્તિ.
તેનો શાંતિથી જડી મુક્તિ

યુક્તિથી આવે શક્તિ

મેં તો ભક્ષી શ્રીખંડપુરી, 

તેથી કરવી પડી વામકુક્ષી;

જ્યારે જાગ્યો ત્યારે હતી સુસ્તિ,
જ્યારે કરી યુક્તિ ત્યારે આવી શક્તિ.

શિક્ષા કોઇને ન દે તો નહીં દિક્ષામાં

 વાદ કોઇને ન દે તો મોહી જ કક્ષમાં.

વિવાદ કોઇને ન દે તો રાહી જ વક્ષમાં;

ચાંદ કોઇને ન દે તો ચાહી જ ભક્ષમાં,
દાદ કોઇને ન દે તો મહીં જ ભિક્ષામાં.

યાદ કોઇને ન દે તો વહીં જ લક્ષમાં,
બાદ કોઇને ન દે તો અહીં જ પક્ષમાં.

"શિક્ષા કોઇને ન દે તો નહીં દિક્ષામાં"

સંસ્કૃત ભાષા

 સંસ્કૃત  છે ભારતીય ભાષા,

તે છે જ સર્વ ભાષાની માતા.

તેમાં છે કુલ ખરેખર બાવન અક્ષર,
જેમાં બાર જ સ્વર અક્ષર છે પૂર્ણ;
બાકીના ચાલીસ છે વ્યંજન અપૂર્ણ.

અપૂર્ણ વ્યંજન સાથે સ્વર તે પૂર્ણ બને;
અઆઇઈઉઊએઐઓઔઅંઅઃ છે,
જ્યારે 'ક્' સાથે 'અ' મળે ત્યારે 'ક' બને.

કકાકિકીકુકૂકેકૈકોકૌકંકઃ 'ક'ના બાર સ્વરૂપ,
જ્યારે બે કે ત્રણ વ્યંજન પણ મળે સ્વરને
ત્યારે તે દેખાય-ક્ષત્રજ્ઞશ્રદ્મદ્યત્તત્કઋૡ જેમ.

ખાસ છે "ૐ" તેનું ઉચ્ચારણ છે "ઓરૂમ્"

ભાવ તાલ

ઉમંગ હોય તો મળો,

ઉત્સાહ હોય તો ભેટો;

ઉકળાટ હોય તો બસો.

ધન્યવાદ

વાદ કરે તેને તો ખવાય,

વાદવિવાદ તે કરે પસ્તાય;

ધન્યવાદ કહે તે કમાય.

ભાષા

જેને આકાર તે ચિત્ર,
અક્ષરને છે જ આકાર;
એટલે અક્ષર જ ચિત્ર.

શબ્દ બને અક્ષરથી,
વાક્ય બને શબ્દોથી;
શબ્દ સમજ ભાષા. 

નિજાનંદ બને આનંદમયી

યમથી થઈએ સમાજમયી,

નિયમથી થઈએ અંતરમયી;

યમનિયમ થઈએ જ સંમયી.

સંયમથી જીવન થાય આત્મયી,
તેથી જરૂર પામીએ અંતરયામી.

યાદ વધારો!

જો યાદદાસ્ત ઓછી થાય,

તો જોરથી  વાર્તા થોડી વંચાય;

જો પછીથી તેનો ઉપયોગ કરાય,

તો ઘડપણમાં ઘણી જીંદગી જાય.

ભલા

જુઓ કે સાભળો 

વાંચી કે લખી ને

બનો ઘણા ભલા...

લો, સુધારવા સંદેશો

 સંદેશ-૧"

"ધીરજ" નો દીવો સદા પ્રજ્વલિત
રાખજો રે!

"અંતરાત્માતમાં..."

"સંદેશ-૨"
"ધીરેથી ઉતાવળ કરો...
ઉતાવળે ધીરજ રાખો..."

સંદેશ-૩

" સંદેહ ડરાવે,
  ડર રડાવે..."

સંદેશ-૪
"ડરથી રડ,
  રમને મર."

બેફામ મજાની સજા

બેફામને વધારે માજા મૂકે રે,

બેકારને વઘારે રાજા ખુંચે રે;

સંસ્કારે પૂકારે સજા ઘટે રે!

નટપુરમાં સત્સંગ

 હૈયાની હાટડી છે ભરપુર,

વહેંચીએ છીએ હેત ભરપૂર;

સત્સંગ થાય છે, નટપૂર.

-દાદા

યુવાની વૃદ્ધત્વની ભગિની

 એકલી યુવાની કરાવે  બેકલા,

જોઓ, વૃદ્ધાપો ન બનાવે બેબાકળા;

માટે કડી છે, શ્રવણ સાચ્ચા સંતનું;
ૐ રટન કરાવશે, આત્મદર્શન.

ફુટશે ફરી ઠુઠે કુપરો ઘણી,
ખીલશે સમયે સમજની કળી;

જશે જ હુંપણું અને મારાપણું;
ઠરશે આપણું જીવન ઉત્ક્રાતિપણું.

છુટકારો

 છોડો વિછોટો સાથ,

ફોડો પરપોટાને ઘાટ;

મારો ભગવાનને બાથ.

-દાદા

સાજા કે રાજાની

એક વાત કહું, માજા મૂકી

મજા, રજા કે સજાની
મારા શત્રુ કે મિત્ર?

મનજીલ

 છોડો વિછોટો સાથ,

ફોડો પરપોટાને ઘાટ;

મારો ભગવાનને બાથ.

વાતની જાત

 કકરાટ ને ઊભરાટ દૂર કરો,

સમસ્યાનો સમજથી વાટાઘાટ.

શંકા કરાવે ચિંતાની વાત,

 જન્મ છે મૃત્યુ જ તાત.

સત્સંગ નો પ્રસાદ

હેતુ ભર્યા રંગથી મળે જેને કોઇને જ સત્સંગ,

સ્નહે સર્યા કુસંગ ને રમ્યા ઘણા ખરા શતરંજ.

મનમૌજી ભણે વેદવેદાંત પણ ન કરે વાદવિવાદ,

ઘરે ધરે પ્રસાદ ને સૌને કરે ધીર ગંભીર સાદ.

જીવન પ્રવાહ

પ્રસંગે-પ્રસંગે નિખરતું જવાનું

એ પ્રસંગો વિસરતું જવાનું.

રીતિરિવાજ હતા કાલ ને છે આજ પણ,

ન જીતી શકો તોય હમેશ રમતું જવાનું !

રહી કયાં કદી કોઇની જીંદગી કાયમ?

ક્ષણ આજ કાલ આવે તોય રમવાનું!

ઘડી પળ બધું હોય તે પૂર્વ નિશ્ચિત છે,

સમય ફેરવે એમ તેમ ફરતા રહેવાનું !

નથી આપણું જીવન ઝાકળ જેવું,

પણ છે જીવન નદીના પ્રવાહ જેવું.

આંસTears

 દુ:ખીના આંસુ પડ્યા, 

ચંન્દ્રમા શરમાઈ ગયો; 

કાલે સવાર નહી થાય.

Tears fall of the sick, 

The Moon ashamed;

No morning tomorrow.

જ્ઞાનગંગા

 *જ્ઞાનગંગા*

માતૃ, દેશ અને વિદેશની ભાષા શીખી લે,

ભાઇબહેન, માબાપ, દાદાદાદી પેઢી સમજી લે.

માખણ નહીં તો છાશ દે,

કારણ નહી તો વિદેશ દે.

તનમનથી મહાત્મા અને સંત કથા સાંભળી રે!

મન ગમતી પ્રસાદી બધી દીલથી અમે વહેંચી રે!

---ગજાનંદ સ્વામી 

સંશોધન

ભૂલ શોધક બને પરીક્ષક,

તે વ્યક્તિ છે જ સ્થાનિક;

ભૂલ સંશોધક બને વૈજ્ઞાનિક, 

તેની અભિવ્યક્તિ વૈશ્વિક.

 સ્થાનિકને જોઈએ છે હંમેશ સગવડ,

વૈશ્વિકને નથી જરા પડતી અગવડ.

પૂર્વમાં ભજે ગણેશ,

પશ્ચિમે સજે ગણપતિ;

દક્ષિણ ભજે ગજેન્દ્ર,

ઉત્તર કાજે ગજાનંદ.

વાલ્મીકિ લખ્યુ રામાયણ 

આધુનિક ભુલવાણી કરે  કામણ,

પૌરાણિક વાણી જ કરાવે  માખણ.

आश्रम व्यवस्था

ब्रह्मचर्य मानवी वीर्यवान बनाते है,  

त्यागसे वैराग्य बढता है।

 दर्द मिट जानेसे , संकट टलते है,
 ज्ञान पचनेसे, बुद्धि जागृत होती है।
 
गृहस्थाश्रमी तीनो आश्रमी को पोषते है,
संयम व्यभिचार कम करने सकते है।

जब लोभ बढ़ता है, वह समय लुटता है,
संशय दूर होते हैं, द्विधाएं दूर होती हैं।

वानप्रस्थी मेरातेरा कम करते है,
वह अज्ञानी को प्रेरणा दते है।

माफ़ करने सज्जनताकी वृद्धि होती है,
संतोष पचनेसे पायी शांति शुद्ध होती है।

संन्यासी धर्म बताया कर श्रद्धा बढाते है,
मुमुक्षी बनके मोक्ष चाहना अच्छी बात है।

वैज्ञानिको संत मिलसे सहयोगी बनते है।,
ऋषि शास्त्र संशोधन करके शुद्ध करते है।

નમસ્તે

 ગાવા આવશે, પેલી રમતી રંજન,

દિલમાં વસશે, વળી કરતી નમન;

પાકવા આવી કેરી, ગરમી ખમતી,
ખાવા આવશે કેલી, કુંજન કરતી;

કેળા લાવશે ખરૂને, પણ અભણ માળીના,
મેવા ગમશે જાણીને, પેલી મનન વાળીના;

જીવન પંથ

 *જીવન પંથ*

બ્રહ્મચર્ય બનાવે વીર્યવાન,

ત્યાગ અને વૈરાગ્ય સમજાવે.

દર્દ મટે, સંકટ ઘટે;

જ્ઞાન પચે, પ્રજ્ઞા જાગે.

ગૃહસ્થી બનાવે શીલવાન,

સંયમથી વ્યભિચાર ઘટાડે.

    *વૃત્તિ સુયોગ*

લોભ વધે, સમય લુટે,

શંકા છુટે, દ્વિધા ધટે.

વાનપ્રસ્થ મારૂતારૂ ઘટાડે,

અણસમજુ જનોને મનાવે.

ક્ષમા વધે, સજા ઘટે,

સંતોષ આવે, શાંતિ લાવે.

સન્યસ્થ ધર્મ યાદ કરાવે,

મુમુક્ષી બની મોક્ષ વાચ્છે.

પરમ જ્ઞાની સંત પંથ બતાવે,

પરમેશ્વર સંસાર નભાવે.

- ગજેન્દ્ર 

Gajendra101@gmail.com

સમજુ સજ્જન

પદવી અને સત્તા પચાવે, 

કોઇને પણ ન જ સતાવે;

સંયમથી જીવન  બચાવે.

વિનય સહજ સમજ...

કદ કે મદ ન વધારે,
સમાજને ન મુજાવે;
તે જ બાળક સુધારે.
સહજ વિવેક સમજ...

Relationship

To have originality

Have a little sweetness 

No matter who is 

People will have a fun

समतुल्यमान

संवेदनशील होते है दयावान।

तर्कसंगत होते है बुद्धिमान।

समतुल्यवान है दयावान और बुद्धिमान।।

Hand & Foot communication, હાથપગ વાર્તાલાપ, हाथपौव वार्तालाप

Hand asked Foot, Head,

 "Why all bows to you. 

   Why don't me."

Foot answered with a smile, 

"Because I am on the ground 

but you are hanging in the air."

હાથ પૂછ્યું પગને,

"કેમ બધા તમને નમન કરે.

 કેમ મને નહી."
પગે હસતાં હસતાં કહ્યુ, 

"કારણ કે હું જમીન પર છું, 

પણ તમે હવામાં લટકો છો."

हाथने पूछा पैरसे, 

"आपको क्यों सब नमन करते है। 

मुझे क्यों नहीं।"
पैरने मुस्कानके साथ उत्तर दिया,

"क्योंकि मैं जमीन पर हूं, 

लेकिन आप हवामें लटके हैं।"

Respect

 No one has a pride

before breaking

piggy bank

Who think that

All money belongs

to a little child.

Watchful Communication

 What was said were *words*; What can't express that was *feeling*.

But what to say; not said, That is *wisdom*.

સ્વભાવ પંથ

 માનવ જ્યારે જાણે, કે 

તે ત્યારે સદ્ગતિને પંથે, છે

માટે સાટે તેથી જ છે, વૃદ્ધિ;

ન આધિ, વ્યાધિ કે ઉપાધિ.

જે પોતે જાણે સંતોષ,

તે જાતે માને છે શાંતિ.

જે પોતાની સાથે ન કરે, વાદવિવાદ;

તે જાતે જ માણે છે, શાંતિસંવાદ.